اخبار > نامه رهبری، تکمیل‌کننده دستگاه دیپلماسی ناقص کشور
 


  چاپ        ارسال به دوست

نامه رهبری، تکمیل‌کننده دستگاه دیپلماسی ناقص کشور

 

 

 

ابوالفضل ولایتی

وقوع انقلاب اسلامی در ایران در اواخر دهه هفتاد میلادی را اگر نتوان مهمترین واقعه قرن بیستم نامید، بی شک از پراهمیت ترین رویدادهای این قرن محسوب می شود. انقلاب اسلامی ایران به لحاظ تکیه بر آرمان معنوی و بنیان نظامی مبتنی بر آموزه های دینی، نسبت متفاوتی با سایر انقلاب های جهانی دارد. انقلاب مردم ایران توأمان دو هدف تغییر در داخل و دگرگونی در سطح جامعه بین المللی را مدنظر قرار داده و از همان ابتدای وقوع تا هم اکنون خواستار ایجاد اصلاحاتی اساسی در سطح نظام بین المللی مبتنی بر خواست و رضایت ملت ها شده است. رهبران انقلاب ایران از طرق مختلف در پی رساندن ندای انقلابشان به جهانیان برآمده اند. دعوت نخبگان سایر جوامع به کشور، استفاده از بلندگوهای رسمی نظام در مجامع بین المللی، تلاش برای ایجاد یک امت واحده از سوی مسلمانان و انتشار پیام های صوتی و نوشتاری به شخصیت های اثرگذار سیاسی و مذهبی از جمله اقداماتی بوده که در پی رساندن پیام انقلاب صورت گرفته است.
 تحولات جهانی در طول چهار دهه اخیر، رخدادهای متعددی را سپری نموده که فراز و فرودهای سرشاری را برای انقلاب ایران و امت اسلامی در پی داشته است، دست اندرکاران جمهوری اسلامی متناسب با رویدادهای جهانی، در پی بهره مندی از فضای فوق جهت طرح ایده های خویش یا رفع اتهامات مطرح شده برآمده اند. پیام اخیر رهبر انقلاب اسلامی خطاب به جوانان اروپایی و آمریکای شمالی را می توان از مهمترین سیاست های اعلامی جمهوری اسلامی در طول سال های اخیر دانست. پیام فوق به لحاظ شرایط کنونی حاکم بر جهان، که توام با اتهامات گسترده علیه دین مبین اسلام و مسلمانان می باشد، از اهمیت بسزایی برخوردار است. جهان اسلام هیچگاه در طول تاریخش اینچنین مورد هجوم و حمله واقع نشده است.
در چنین بازه زمانی ای بدون تردید نقش دستگاه دیپلماسی ایران به عنوان مهمترین ابزار نظام جهت انتشار مفاهیم انقلابی و اصیل اسلامی-ایرانی از اهمیت دوچندانی برخوردار است، لذا در این نوشتار به بررسی نقش وزارت خارجه در راستای انتشار  بیش از پیش این نامه و اثرگذاری آن در سطح جهانی و چرایی نسبت عملکرد این وزارت خانه در مقطع کنونی و انتشار پیام پراهمیت مقام معظم رهبری می پردازیم.
 برآورد جایگاه وزارت خارجه در ترسیم سیاست های نظام
بر طبق قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، سیاست های کلی نظام از سوی رهبری معظم انقلاب اسلامی و نهادهای ذی ربط نظیر مجمع تشخیص مصلحت نظام تعیین شده و سایر سازمان ها و دستگاه های کشور می بایستی در اتخاد تدابیرشان مصالح وضع شده را مد نظر قرار دهند.
 وزارت خارجه در جمهوری اسلامی، اگرچه دارای زیرمجموعه های متعددی در زمینه ارائه راهکارهای مختلف و مشورت در قبال چگونگی برخورد با مسائل بین المللی می باشد، اما صرفا در جایگاه مجری سیاست های کلان کشور در حوزه بین المللی قرار دارد. مبنای سیاست های کلان بین المللی ایران، مبتنی بر فرامین رهبری معظم انقلاب، قانون اساسی و مصوبات مجلس شورای اسلامی و سایر قوانین پایین دستی کشور می باشد، لذا این وزارت خانه ضمن به کارگیری سبک های نوین دیپلماسی جهت تحقق هرچه بیشتر منافع ملی می بایستی بر اساس منابع بالادستی خویش عمل نماید.
سیاست خارجی در عصر امروز، از اهمیت بی نظیری جهت دستیابی به اهداف کشورها برخوردار بوده و از ارکان کلیدی کشورهای موفق محسوب می شود. توسعه سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی جوامع امروزی عمدتا ارتباط تنگاتنگی را با یک سیاست خارجی موفق دارد، چرا که فقدان دیپلماسی کارآمد اثرات سوئی را بر مناسبات اقتصادی و فرهنگی یک جامعه در سطح نظام بین المللی در پی خواهد داشت. دستگاه سیاست خارجی به عنوان نماینده و سخنگوی یک کشور، برآیندی از اهداف و خواسته های کلان یک کشور محسوب شده و اظهارات و عملکرد آن به تمامی آن کشور تعمیم خواهد داده شد.
برآوردی بر تحولات حاکم بر جهان، نشان از آن دارد که افکار عمومی در مقطع کنونی با معضلی مبهم به نام رشد تروریسم روبرو شده است، تروریسمی که نه تنها بر میزان فعالیت هایش در خاورمیانه افزوده شده، بلکه پا را فراتر نهاده و هم اکنون مخاطراتی را نیز نصیب سایر جوامع نموده است. تکثیر مقوله تروریسم در سطح جهان و انتصاب آن به اسلام، مسلمانان را در مظان اتهام قرار داده و بر طبل افکار اسلام ستیزانه کوفته است، امری که بشدت از سوی رسانه های بین المللی بدان پرداخته شده و دائما بر دخیل بودن افکار برگرفته از اسلام در وقوع چنین رخدادهای ناگواری تاکید شده است. وقایع تلخ فرانسه، بیش از گذشته بر چهره رحمانی اسلام خدشه وارد نمود و همین امر، موجب انتشار پیام تاریخی و اثر گذار رهبری انقلاب به جوانان غربی شد.
حال و با توجه به پیام مقام معظم رهبری به عنوان بالاترین مقام تعیین کننده سیاست های نظام و اقتضاهای جهانی جهت رفع اتهام های مکرر به دین مبین اسلام، بر وظیفه خطیر دستگاه دیپلماسی در این باره افزوده شده است. وزارت خارجه کشورمان بایستی با بهره گیری از ابزارهای متعدد تحت اختیارش نظیر حضور در نهادها و مجامع بین المللی، برگزاری نشست های فرامنطقه ای جهت شناخت واقعی دین اسلام و اندیشه های برآمده از آن، ارتباط گیری با کشورهای اسلامی و تلاش برای نزدیکی هرچه بیشتر میان دول اسلامی جهت مقابله با جریان های تکفیری اقدام کند.
 سفرا و نمایندگی های دیپلماتیک جمهوری اسلامی، بویژه در کشورهای غربی وظیفه سنگین تری را در برهه کنونی بر دوش دارند. سفارتخانه های جمهوری اسلامی می توانند با برگزاری نشست های متعدد، ابلاغ مکرر پیام رهبر انقلاب، تشدید فعالیت های فرهنگی نظیر توزیع رایگان قرآن، ترسیم اندیشه و سیره رسول مکرم اسلام، تشریح اهداف و سیاست های نظام های سیاسی برگرفته از اسلام نظیر جمهوری اسلامی و... فضای رسانه ای یک سویه حاکم بر جهان را شکسته و زمینه آگاهی بخشی در میان جوانان غربی را فراهم آورند.
 فقدان دیپلماسی انقلابی
فارغ از فضای پر ابهام و اسلام هراسانه حاکم بر جامعه بین المللی که عامل اصلی احساس تکلیف رهبری معظم انقلاب برای انتشار نامه فوق الذکر خطاب به جوانان غربی بوده، عملکرد ناموفق دستگاه دیپلماسی کشورمان در طول سال های اخیر نیز نقش بسزایی در انتشار این نامه داشته است. عدم موفقیت وزارت خارجه در بسط فرهنگ اصیل اسلامی و تشریح اهداف انقلابی جمهوری اسلامی خود بر ابهام جامعه بین المللی افزوده است. در این باره سه انتقاد بر وزارت خارجه ایران وارد است:
 الف) توجه صرف بر مسئله هسته ای: از زمان آغاز به کار دولت جدید، وزارت خارجه کشورمان هم و غم خود را در گرو گفتگوهای هسته ای با شش کشور جهانی قرار داده است. پافشاری صرف بر ضرورت حل ابهام های مطرح شده از سوی طرف مقابل و گفتگوهای پی در پی عملا موجب عدم توجه وزارت خارجه به سایر کارکردهایش شده است. نمود چنین امری را بوضوح می توان در وزارت خارجه مشاهده کرد، آنجا که وزیر خارجه تا کنون در موارد بسیار اندکی به برقراری روابط حضوری و حتی تلفنی با سایر کشورهای جهان برای تثبیت منافع ملی و توسعه روابط پرداخته است.
 ب) فقدان تعهد به آرمان های انقلاب: بر خلاف تخصص ویژه مسئولین ارشد وزارت امور خارجه در امور دیپلماتیک و روابط بین الملل، متاسفانه رگه های اندکی از تعهد به آرمان های انقلاب اسلامی در مسئولین فوق مشاهده می شود، همین امر موجب بی توجهی آنها به مباحث مطرح شده پیرامون مسلمانان و خدشه دار شدن چهره اسلام در سطح اروپا و آمریکا شده است. گفتگوی وزیرخارجه کشورمان با لوران فابیوس بلافاصله پس از وقایع فرانسه و تاکید مسئولین فرانسوی مبنی بر آزادی توهین به پیامبر اسلام، نشانه ای در تایید این مدعاست. این در حالی است که اساسا وجهه تمایز بارز انقلاب اسلامی با سایر انقلاب ها در تاکید ویژه این انقلاب بر مفاهیم اسلامی نهفته است.
 ج) عدم تلاش در راستای وحدت در جهان اسلام: تروریست هایی که اکنون با نام اسلام در سطح جهان مبادرت به جنایت های دردناک می نمایند، عمدتا در کشورهای اسلامی رشد و نمو یافته اند. ناکارآمدی های موجود در جوامع اسلامی در کنار فقدان مشارکت سیاسی، فقر و معضلات این جوامع، بستر مناسبی را برای اشاعه افکار رادیکالی در سطح این کشورها فراهم نموده است. برقراری ارتباط با کشورهای فوق که عمدتا از همسایگان ما محسوب می شوند نقش چشمگیری در مهار تروریست ها دارد، امری که با سهل انگاری وزارت خارجه تا کنون مواجه شده است.
 
ارتقای روابط فی مابین، توسعه مناسبات سیاسی، اقتصادی و امنیتی، برگزاری اجلاس های بین المللی بویژه در میان علمای مسلمان، چشم پوشی بر مسائل اختلاف انگیز، تشکیل اتحادیه های گوناگون و بهره مندی هرچه بیشتر از سازمان همکاری اسلامی جهت حل معضلات درون جهان اسلام به جای اتکا به سازمان ملل متحد و قدرت های غربی می تواند به عنوان راهکارهای انجام نشده ای مد نظر وزارت خارجه قرار گیرد.
 نتیجه گیری
تحلیل عملکرد دستگاه وزارت خارجه در طول قریب به دو سال اخیر، حاکی از عدم توجه کافی این وزارتخانه به  چگونگی کاهش افکار اسلام ستیزانه در سطح جوامع اروپایی و آمریکایی است، همین امر زمینه ورود رهبری معظم انقلاب را فراهم نموده تا با انتشار پیامی در راستای رفع اتهامات الصاق شده بر اسلام برآیند، اتهاماتی که با قدرت گیری روزافزون تروریست ها در سطح منطقه و حملات گاه و بیگاه آنها به منافع غربی ها افزایش چشمگیری یافته و لطمات جبران ناپذیری را برای ماهیت این دین الهی برجای گذارده است. وزارت خارجه به عنوان مجری اصلی اجرای سیاست های کشور در حوزه بین الملل، بایستی به استفاده از ظرفیت هایش همچون بهره مندی از وجود سفارتخانه ها در کشورهای غربی پرداخته و از میزان توجه صرفش به مقولاتی همچون چگونگی حل مسئله هسته ای ایران به عنوان تنها موضوع حیاتی کاسته و بر میزان توجه اش به اهمیت ابعاد اسلام هراسانه مطرح شده از سوی سردمداران و رسانه های غربی بیافزاید. لازمه چنین سیاستی تلفیق رویکرد واقع بیانه نشات گرفته از علم دیپلماسی با افکار و آرمان هایی است که انقلاب اسلامی ایران بر مبنای آنها شکل یافت.


٢٣:٤٥ - جمعه ٢١ فروردين ١٣٩٤    /    عدد : ٤٢٧٦٩٠    /    تعداد نمایش : ١٧٢٢


برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج




نشریات مکتوب

قرآن الکترونیک

نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد
پیوندها

طرح ها و جشنواره ها
نیمکت
چرا به امیرالمؤمنین (ع) خاصف النعل می‌گفتند؟
چرا به امیرالمؤمنین (ع) خاصف النعل می‌گفتند؟
یکی از موضوعاتی که در زندگی فردی و اجتماعی و مادی و معنوی انسان تأثیر بسزایی دارد، ساده زیستی و قناعت است که متأسفانه کمتر به آن توجه شده است، در حالی که از نظر فرهنگ دینی، یکی ....

مشکل اصلی ازدواج های ما آموزش است.
مشکل اصلی ازدواج های ما آموزش است.
حجت الاسلام شهاب مرادی؛ استاد مهارتهای زندگی است. به سایتش هم سری بزنید، پر است از سوال و جوابهای خانوادگی. بیش از ۱۱هزار عضو ثابت دارد و انبوهی از مشکلات دختران و پسران و همسرانی که او به تک تک آنها پاسخ می دهد...