اخبار > حذف یارانه ثروتمندان، هم آری؛ هم نه!
 


  چاپ        ارسال به دوست

حذف یارانه ثروتمندان، هم آری؛ هم نه!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

روند سیاست خارجی دولت یازدهم از همان ابتدای بر روی کار آمدن، بر مبنای گره زدن مشکلات اقتصادی کشور به نتایج مذاکرات با طرف های غربی پی ریزی شد. مسئله ای که با توجه به سابقه تاریخی دشمنی های متعدد کشورهای مورد مذاکره –و در راس آن آمریکا- با کشورمان، از همان روزهای ابتدایی نگرانی بسیاری از کارشناسان اقتصادی کشور را به دنبال داشت. این گروه معتقد بودند گره زدن مشکلات داخلی به نتایج مذاکرات، باعث شرطی کردن اقتصاد کشور شده، در نتیجه عملاٌ ابتکار عمل در حوزه اقتصاد داخلی کشور را به دست طرف های غربی خواهد داد!
حالا و پس از گذشت نزدیک به دو سال از آغاز به کار دولت روحانی، در نظر کارشناسان، رکود شدید بورس و زیان چند هزار میلیاردی سهامدارن آن، تنها یکی از عواقب اعتماد بیش از حد دولت حسن روحانی به دشمنانی است که با آنها در حال مذاکره است. کاهش شدید قیمت نفت بر اثر توطئه های مشترک عربی-غربی از دیگر پیامدهای اعتماد بی حد و حصر دولت روحانی به نتایج مذاکرات با طرف های غربی بوده است.
از نظر کارشناسان مسائل بین الملل، با توجه به اینکه مشکل طرف غربی با ماهیت اصلی انقلاب اسلامی است؛ تغییر دولت ایرانی مذاکره کننده با او تنها تغییر در تاکتیک طرف غربی را در پی خواهد داشت و از دشمنی او چیزی نخواهد کاست. مسئله ای که به نظر می رسد از ابتدا از دید دولت روحانی و تیم مذاکره کننده او پنهان مانده است.
این حد از اعتماد به دشمن اما آثار مخربی بر اقتصاد داخلی کشور در طی دو سال گذشته داشته است. دولت روحانی که زمانی می خواست مشکلات اقتصادی کشور را در بازه ی زمانی 100 روزه حل کند، به نظر می رسد امروز و پس از گذشت نزدیک به دو سال از عمر دولت،  هنوز راهبرد مشخصی در حوزه اقتصاد داخلی ندارد. این در حالی است که بازار داخلی متاثر از مذاکرات بی نتیجه یک سال و نیم گذشته، هر روز رکود بیشتری را تجربه می کند.
با وجود مشکلات اقتصادی موجود در کشور، حذف یارانه ثروتمندان از آغازین روزهای دولت یازدهم در قامت یک مطالبه عمومی و ملی از دولت روحانی پدیدار شد. با گذشت زمان و ادامه مذاکرات تیم روحانی با طرف های غربی، نه تنها وضعیت اقتصادی کشور به سوی بهبودی نرفت، بلکه سایه سنگسن مذاکرات ادامه دار، بر بازار داخلی هر روز بیش از پیش سنگینی کرد. در این شرایط بود که مطالبات مردمی در مورد حذف یارانه ثروتمندان، کم کم به یکی از مطالبات اصلی نمایندگان مجلس نیز تبدیل شد.
دولت که این روزها برای جبران کسری بودجه ناشی از کاهش زیاد قیمت نفت به فروش سربازی روی آورده است، هنوز اما در مقابل حذف یارانه ثروتمندان مقاومت می کند. چند روز پیش بود که مشاور رییس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی در یک مصاحبه بالاخره از علت اصلی اصرار دولت بر عدم قطع یارانه اقشار مرفه پرده برداری کرد. کردبچه که با خبرگزاری نسیم گفتگو می کرد، گفت: "دولت نمی‌خواهد ریسک کند و یک‌دفعه عده‌ای را از دریافت یارانه‌های نقدی حذف کند. هر اشتباهی در این مسیر رخ دهد، ریسک و هزینه بالایی از نظر سیاسی و اجتماعی برای دولت دارد و دولت نیز نمی‌خواهد این هزینه را قبول کند."

این اظهارنظر در حالی صورت گرفت که از ابتدای مطرح شدن بحث قطع یارانه ثروتمندان، حسن روحانی در سخنانی که از نظر کارشناسان بیشتر بوی تبلیغاتی بودن می داد، گفت" دولت نمی خواهد برای تعیین ثروتمندان به حساب های مردم سرکشی کند." این اظهارنظر در همان مقطع زمانی نیز با انتقاداتی از جانب اقتصاددانان مواجه شد. بهمن آرمان، کارشناس اقتصادی در واکنش به سخنان رئیس جمهور گفت: "مشخص کردن افرادی که حقی برای دریافت یارانه ندارند و اصولا مجاز نیستند از حمایت‌های دولتی بهره مند شوند، به معنای سرک کشیدن در زندگی افراد نیست، چرا که اگر برای حذف افراد مرفه از یارانه نقدی سرک کشیدن به حساب‌های مردم ملاک باشد، مصادیق بسیاری را می توان عنوان کرد که دولت به حریم افراد ورود کرده است."
حسین راغفر، دیگر کارشناس اقتصادی و عضو هیئت علمی دانشگاه الزهرا نیز در واکنش به سخنان روحانی گفت:" نظر دولت این است که ورود به حساب‌های مردم نگرانی ایجاد می کند؛ در حالی که کسی که از منابع عمومی مطالبه می کند، باید نیازمندی او برای حاکمیت روشن شود."
به نظر می رسد سیاستگذاران دولت تدبیر و امید در شرایط دشواری قرار گرفته اند. آنها از طرفی رونق اقتصاد کشور را مشروط به رسیدن به توافق با طرف های غربی می دانند و درصدد هستند هرچه زودتر توافق یادشده را به سرانجام برسانند تا لازم نباشد ریسک حذف ثروتمندان از روند دریافت یارانه نقدی را بپذیرند و از طرفی، دولتهای غربی و در راس آن آمریکا، که به خوبی از نقطه ضعف دولت در گره زدن مشکلات اقتصاد داخلی به مذاکرات آگاه هستند، هیچ عجله ای برای رسیدن به توافق با دولت روحانی ندارند! و در این میان گروهی که بیشتر از همه متضرر می شود، یقیناٌ اقشار ضعیف وکم درآمد جامعه خواهند بود.
طرف غربی که در پی تبانی با حکام سعودی موجبات کاهش شدید قیمت نفت و افزایش فشار اقتصادی بر دولت روحانی را فراهم کرده است، اکنون با آگاهی از این شرایط در صدد است تا در جریان مذاکرات، بیشترین امتیاز ممکن را در ازای انعقاد یک توافق صوری-توافق سیاسی- از طرف ایرانی بگیرد.
به اعتقاد کارشناسان سیاسی، دولت با آگاهی از پایگاه اجتماعی ضعیف خود، توانایی پذیرفتن ریسک ناچیز حذف یارانه ثروتمندان را ندارد. این در حالی است که عدم پرداخت مبلغ ناچیز 45 هزار تومان در ماه به افراد مرفه جامعه، نمی تواند تاثیری در تغییر پایگاه اجتماعی هیچ دولتی داشته باشد و به نظر می رسد احتیاط بیش از حد دولتمردان در این مورد خاص، ناشی از ترس آنها از عدم برداشته شدن تحریم ها از طرف دولتهای غربی است. مسئله ای که سیاستگذاران آمریکایی بارها آن را اعلام کرده اند. لذا دولت با درنظر گرفتن این مسئله، فعلاٌ نمی خواهد ریسک حذف ثروتمندان از پروسه دریافت یارانه نقدی را-هر چند که این ریسک ناچیز باشد- بپذیرد.
روحانی که با رایی تقریباٌ متزلزل بر کرسی دولت یازدهم تکیه زده است، از طرفی نگران از دست رفتن پایگاه اجتماعی نه چندان قوی خود در بین مردم است و از طرفی در برابر مشکلات اقتصادی موجود در متن جامعه، راهکاری جز به توافق رسیدن با دولت های غربی پیش روی خود و دولتش نمی بیند. به نظر می رسد به تدریج موعد آشکار شدن اشتباه استراتژیک دولت یازدهم در گره زدن مشکلات اقتصادی به سیات خارجی فرا رسیده است.‌ این مسئله در کنار اینکه احتمال باج خواهی طرف غربی از ملت ایران را در مذاکرات افزایش داده است، به تدریج به عنوان پاشنه آشیل فرو ریختن پایگاه اجتماعی ضعیف دولت یازدهم شناخته می شود.

از طرفی نزدیکی هرچه بیشتر به انتخابات مجلس دهم و تکاپوی جریانات سیاسی اصلاح طلب و اصولگرا در جهت ایجاد وحدت و حضور فعال در انتخابات پیش رو، گمانه های سیاسی بودن تصمیم روحانی در عدم قطع یارانه ثروتمندان را افزایش داده است. روحانی که خود و اطرافیانش را پرچمدار گفتمانی جدید در عرصه سیاسی کشور می داند، نمی خواهد فرصت انتخابات مجلس را برای یارگیری گفتمان نحیف و نوپای دولت یازدهم از دست بدهد.
دولت روحانی که ارتباط با دولت های غربی را به عنوان "کلید" حل مشکلات کشور معرفی کرد، از همان ابتدا نشان داد نگاه اصلی اش پیش و بیش از تکیه بر توانایی مدیران داخلی، به رفع تحریم های خارجی است. در این جهت؛ تیم مذاکره کننده دولت تدبیر و امید تا کنون از انجام هر گونه اقدامی که ممکن بوده است موجبات رنجش طرف های غربی را فراهم آورد، پرهیز کرده است. تا جایی که محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه حسن روحانی، تنها پس از چند روز از توهین شرم آور مجله فرانسوی به ساحت مقدس پیامبر اکرم(ص)، در سفر به پاریس با مقامات فرانسوی دیدار و گفتگو کرد.
به نظر می رسد مشی محتاطانه دولت روحانی در سیاست خارجی-که گاهی اوقات تا عدول از اصول اساسی مکتب اسلام و نظام جمهوری اسلامی نیز پیش رفته است- در عرصه ی سیاست داخلی نیز در حال تکرار شدن است و دولت در مسئله ی حذف یارانه ثروتمندان، از بحرانی به نام "عدم شجاعت سیاسی" به شدت رنج می برد.
در حالی که قریب به اتفاق کارشناسان اقتصادی بر هرچه زودتر تعیین شدن ثروتمندان واقعی تاکید دارند، وزیر امور اقتصادی و دارایی چندی پیش مجدداٌ بر لزوم عدم سرکشی به حسابهای مردم تاکید کرد. وی گفته است:" حذف یارانه ثروتمندان از شعارهای من هم بوده! ولی رئیس جمهور و دولت با سرک کشیدن به حساب های بانکی مردم مخالف هستند."
حال سوال اینجاست که اگر حذف یارانه ثروتمندان از شعارهای دولت بوده است و از طرفی دولت با سرکشی به حساب های مردم مخالف است، چرا در طی نزدیک به دو سال گذشته، دولت هیچ راهکار دیگری برای تعیین ثروتمندان ارائه نکرده است؟! آیا امکان تعیین ثروتمندان بدون بررسی حسابهای بانکی مردم وجود دارد؟! دولت چه راهکار میانه ای در نظر دارد و چرا به جای تکرار عبارت "مخالفت با سرک کشیدن به حساب های مردم"، به تعیین ثروتمندان از راه های دیگری نپرداخته است تا شعار خود در جهت حذف یارانه ثروتمندان را عملی کند؟
با بهره گیری از اظهار نظر صریح مشاور مشاور رییس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی، به نظر می رسد برای تحلیل این رفتار دولت تنها دو توجیه وجود خواهد داشت. اول آنکه با توجه به رفتارشناسی سیاسی دولت در زمینه سیاست خارجی و پایگاه اجتماعی ضعیف آن که در رای 50 درصدی مردم به حسن روحانی جلوه گر بود، دولت توان پذیرش ریسک حذف یارانه ثروتمندان را در خود نمی بیند. و دوم آنکه با توجه به در پیش بودن انتخابات مجلس دهم، دولت فعلاٌ ترجیح داده است تا یارانه هیچ کدام از رای دهندگان را قطع نکند و به امید یارگیری برای گفتمان اعتدال در مجلس دهم نشسته است.
نهایتاٌ تعلل دولت در حذف یارانه ثروتمندان، بالاخره مجلس را وادار کرد تا با وضع قانون، دولت را مکلف به انجام آن نماید. با این حال، آخرین خبرهای رسیده از کمیسیون تلفیق، حاکی از عقب نشینی مجدد دولت از حذف یارانه ثروتمندان است. هفدهم بهمن ماه سال جاری اسماعیل جلیلی؛ عضو کمیسیون تلفیق مجلس در گفتگو با خبرگزاری مهر خبر داد:" علی رغم اینکه دولت با این پیشنهاد موافقت کرده بود اما در جلسه دیشب با این تبصره مخالفت کرد!"
این عضو کمیسیون تلفیق گفت: هنوز یک هفته نگذشته دولت علیرغم وعده هماهنگ کردن در اجرای هدفمندی یارانه ها در سال ۹۴، از اجرای این قانون با توجه به شرایطی که کمیسیون مقرر کرده، عقب نشینی کرد. این در حالی است که در زمان تصویب این پیشنهاد در کمیسیون تلفیق نماینده دولت هم موافقت خود را اعلام کرد!
وی افزود: دولت اعلام کرده که امکان شناسایی خانوارها با درآمد بیش از ۲.۵ میلیون تومان را ندارد و هزینه این ریسک را نمی پذیرد.
عضو کمیسیون تلفیق با اشاره به جلسه مشترک این کمیسیون با معاون اول رییس جمهور، اظهار داشت: اظهارات جهانگیری به گونه ای بود که دولت با این پیشنهاد موافق نیست. بنابراین این احتمال وجود دارد که حتی در صورت تصویب نیز مانند سال گذشته قانون اجرا نشود.
وی افزود: با عدم حذف خانوارهای غیرنیازمند و پردرآمد، عملاً قانون هدفمندی از اهداف اولیه خود دور شده و کاهش مصرف، به روز شدن فناوری که از اهداف اصلی اجرای این قانون بود، اجرا نخواهد شد!
با این حال؛ با توجه به موضع گیری جدید- و تکراری!- دولتمردان دولت تدبیر و امید، در سال آینده نیز شاید نتوان امیدی به حذف یارانه ثروتمندان داشت. به نظر می رسد تصمیمات اقتصادی دولت همزمان با نزدیکی انتخابات مجلس دهم، بیش از پیش رنگ سیاسی به خود خواهد گرفت و مانند دو سال گذشته تنها اقشار ضعیف جامعه، هزینه های وجود بحران تصمیم گیری در مدیران دولت تدبیر را خواهند پرداخت.


٠٠:٠٩ - جمعه ١ اسفند ١٣٩٣    /    عدد : ٤٢٠٧٢٢    /    تعداد نمایش : ٥٢٧


برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج




نشریات مکتوب

قرآن الکترونیک

نظرسنجی
نظرسنجي غير فعال مي باشد
پیوندها

طرح ها و جشنواره ها
نیمکت
چرا به امیرالمؤمنین (ع) خاصف النعل می‌گفتند؟
چرا به امیرالمؤمنین (ع) خاصف النعل می‌گفتند؟
یکی از موضوعاتی که در زندگی فردی و اجتماعی و مادی و معنوی انسان تأثیر بسزایی دارد، ساده زیستی و قناعت است که متأسفانه کمتر به آن توجه شده است، در حالی که از نظر فرهنگ دینی، یکی ....

مشکل اصلی ازدواج های ما آموزش است.
مشکل اصلی ازدواج های ما آموزش است.
حجت الاسلام شهاب مرادی؛ استاد مهارتهای زندگی است. به سایتش هم سری بزنید، پر است از سوال و جوابهای خانوادگی. بیش از ۱۱هزار عضو ثابت دارد و انبوهی از مشکلات دختران و پسران و همسرانی که او به تک تک آنها پاسخ می دهد...